Anh lần hồi khất thực Tôi tất tả mưu sinh Tôi và anh đâu khác Kẻ thù ở trong tâm
Dăm ba phường vụ lợi Năm bảy hội háo danh Đâu làm nhơ ngọc sáng Sẵn trong triệu nhân sinh
Tìm Phật qua hình tướng Cầu Phật qua âm thanh Không phải là chánh pháp Không thể hết vô minh
Đường anh xa vạn dặm Đường tôi dài vạn năm Rồi hoắt nhiên mở mắt Không còn thấy bụi trần
* Hà Nội 17.5.24
Những ngày này, khắp cả nước đang vào cao trào tò mò, tìm hiểu, quan tâm về “hiện tượng sư Thích Minh Tuệ”, và bắt đầu có những ý kiến trái chiều tranh cãi trên mạng xã hội nổ ra. Nhìn chung, tôi nhận thấy có mấy luồng quan tâm như sau:
- Lớn nhất và đông đảo nhất, và lại thường không thể hiện ra trên mạng, đó là như các bà các mẹ các chị, những người lao động phổ thông ít thích lý luận… Họ xem video và lời sư Minh Tuệ nói, họ cảm nhận không sai lệch về sự giản dị, khiêm nhường, trong sáng từ tâm hồn thầy Tuệ. Cộng với tâm lý chung, họ coi thầy Tuệ như một vị Phật sống, một bậc đáng kính, họ kính trọng và ngưỡng theo, nên họ tiếp tục tìm video để nghe thầy nói, xem thầy đi… Một sự quan tâm rất hồn nhiên. Vai trò của mạng xã hội thể hiện ưu việt của nó, khi ngày xưa là “tiếng lành đồn xa” thì bây giờ là “tiếng lành được phát sóng xuyên biên giới không bị ngăn cách”...
- Những người lấy cớ vụ việc, nhân sự nổi lên của hiện tượng sư Minh Tuệ, để phê phán, đả kích, bóc trần một số sư hổ mang, những kẻ khoác áo tu hành mà trục lợi tiền bạc, danh tiếng… Đây là sự thật, và việc họ phẫn nộ, họ đả kích, họ mỉa mai như là một cái quả đáng đến của cái nhân mà những người mang danh sư kia gây ra. Cá nhân tôi không thích những sắc thái chỉ trích, loại bỏ cái sự không thích này thì về lý trí tôi thấy là đáng và đúng, nhưng tôi cũng cho rằng một số phát ngôn lại đi mức thái quá. Tôi cảm nhận được sắc thái phẫn nộ, như là căm thù, căm ghét… ở một số người. Tôi không cho rằng đó là tâm của người học Phật, dù cũng hiểu, đó là tâm thế đấu tranh loại bỏ tiêu cực cũng cần thiết nếu xét ở góc độ xã hội.
- Những người nhân sự kiện, hiện tượng này, gây chú ý và câu kéo người ủng hộ, like, share với mục đích sâu xa là vì bản thân họ, muốn người khác nể phục mình, tôn vinh tri thức hoặc quan điểm của mình… Số này không ít.
- Những người rõ ràng mục đích tăng views để kiếm tiền từ Youtube, Facebook… Như tôi đã nói ý kiến ở trên, mặt hữu ích không gì sánh được của mạng xã hội là giúp cho những hiện tượng như thầy Minh Tuệ tỏa sáng, rộng ra, cảnh tỉnh cả một nền giáo pháp có nhiều sự suy đồi và trục lợi - và những video dù là mục đích tăng views kiếm tiền cũng rất có ích cho xã hội chung. Nhưng có những người thái quá, săn ráo riết không tôn trọng đời tư của sư, sao chép - tức là trộm video hình ảnh của người khác về kiếm lợi cho mình… thì cũng là đi vào sai lầm rồi.
- Một cái vô cùng sâu kín trong tâm tôi, bạn biết không, giả sử có một ai đương thế, cùng thời, lại có vẻ “không có gì giỏi hơn mình” mà bỗng dưng được tôn sùng như một vị Phật sống - là thầy Minh Tuệ, thì những kẻ như tôi, cố gắng tu theo lời Phật dạy, mãi vẫn trầy trật với tham sân si trong lòng mình, lại vọng tưởng đạt thành tựu đạo quả nào đó… thì bạn nghĩ xem, tôi có ghen tị với thầy Tuệ, có khát cháy bỏng được như thầy Tuệ (người ta tôn sùng tôi!), có ngậm ngùi với mình không? Chắc chắn là có phải không! Và vì thế, tôi cảm nhận thấy có một luồng quan tâm về thầy Tuệ theo kiểu của tôi - không ít người như tôi các bạn ạ, và đây mới là cái sự tham sân si vi tế sâu kín, sự mê lầm, vọng tưởng khó vượt qua nhất của những người như tôi - muốn “dùng đạo Phật độ mình độ người”. Thật khôi hài phải không hả bạn.
Thế là hôm đó, tôi có một sự nhận ra tâm mình, một sự xả ly tâm tham sân si đó, và tôi viết nên những dòng như thế. Tôi thấy Tôi và Tuệ như hai người đồng đạo, tôi không hơn Tuệ không kém, không có sự so bì, chúng tôi đều đang tu theo cảnh giới của bản thân. Khi đó tôi đi qua một hàng cây hạnh phúc ven một quán cà phê cạnh cơ quan tôi, tôi thấy xung quanh và hàng cây lúc ấy chính là một cõi tịnh, là Niết Bàn khi tâm mình xả ly như thế. Bạn hãy thực tập xả ly, ly tham, đoạn diệt tham sân si, bạn sẽ hiểu điều tôi nói.