Ghi chép của một người hay nằm xuống định ngủ rồi lại không ngủ được, cứ thấy lòng còn thiếu thiếu điều gì đó chưa gọi được tên.
Xin chào bạn, tôi là Cư sĩ Rừng Trúc. Mời bạn pha một ấm trà, ngồi xuống cho thật thoải mái, rồi cùng tôi chậm lại một chút giữa cuộc đời vội vã này.
Hôm nay là câu chuyện đầu tiên trong một chuỗi những câu chuyện mà tôi mong được cùng bạn đi qua, từ từ thôi, không vội. Và tôi muốn bắt đầu bằng một câu hỏi nghe có vẻ hơi ngược đời. Đó là, cuộc sống của tôi, của bạn, có gì mà phải giải thoát?
Bạn biết không, hai chữ giải thoát nghe rất lớn lao. Nhiều người vừa nghe đã hình dung ra một vị sư trên núi cao, một người đã buông bỏ hết mọi thứ, hoặc một điều gì đó cao siêu, xa vời, dành cho ai khác chứ không phải cho mình. Còn mình thì sao, mình chỉ là một người bình thường. Sáng đi làm, chiều về nhà, lo cho con cái, lo cho cha mẹ, thi thoảng cà phê với dăm ba người bạn. Cuộc sống cũng có lúc mệt, có lúc áp lực, nhưng nhìn chung là ổn. Vậy thì có cái gì ở đây mà phải giải thoát?
Tôi hiểu cảm giác đó, vì chính tôi cũng đã từng nghĩ y như vậy. Nếu có ai hỏi tôi rằng anh có hài lòng với cuộc sống của mình không, thì câu trả lời thành thật của tôi sẽ là, nhìn chung thì có, tôi khá hài lòng. Nhưng nếu bảo là hài lòng trọn vẹn, hài lòng hoàn toàn, thì lại không đúng. Bởi vì sâu trong lòng, vẫn có một cái gì đó cứ thiếu thiếu, một cái gì đó chưa thật trọn vẹn.
Tôi tin rằng bạn cũng từng có những khoảnh khắc như thế. Tôi xin kể bạn nghe một khoảnh khắc rất đỗi đời thường. Đó là một buổi tối nào đó, một ngày bình thường vừa khép lại. Mọi việc đều ổn cả. Cơm nước xong xuôi, nhà cửa yên ắng, con cái đã ngủ. Bạn nằm xuống, định bụng ngủ một giấc cho lại sức. Nhưng tự dưng, trong cái tĩnh lặng đó, có một cảm giác lạ khẽ dâng lên. Không hẳn là buồn. Cũng chẳng phải là khổ. Chỉ là một sự bồn chồn rất nhẹ, một câu hỏi không lời, kiểu như, thế này là sao nhỉ, rồi mình đang đi đâu đây. Bạn nằm đó, có đủ thứ để biết ơn, có công việc, có gia đình, có một mái nhà. Vậy mà vẫn thấy lòng mình trống một góc nào đó không gọi được tên.
Rồi sáng hôm sau bạn thức dậy, guồng quay lại cuốn bạn đi, và bạn quên béng cái cảm giác đêm qua. Cho đến một buổi tối khác, nó lại khẽ quay về.
Bạn ạ, cái cảm giác thiếu thiếu rất khẽ ấy, nhiều người trong chúng ta mang nó gần như suốt cả đời mà không bao giờ chịu dừng lại để nhìn cho rõ. Và tôi muốn nói với bạn rằng, chính cái cảm giác nhỏ bé đó lại là một lời mời. Nó đang gõ cửa lòng bạn, mời bạn bắt đầu một hành trình.
Nhưng trước khi đi tiếp, tôi muốn nói thật rõ một điều để chúng ta đừng hiểu lầm nhau. Những lo toan thường ngày, chuyện cơm áo gạo tiền, chuyện công việc dồn dập ở cơ quan, chuyện đôi co với một người đồng nghiệp, chuyện sức khỏe của cha mẹ già, những thứ đó không phải là cái mà tôi đang nói tới. Bởi vì những lo toan như vậy thì ai mà chẳng có. Bạn có, tôi có, người hàng xóm của bạn cũng có, và cái người mà bạn thấy lúc nào cũng tươi cười ngoài kia, họ cũng có. Đó là lẽ thường của một kiếp người, là dòng chảy tự nhiên của sự sống. Ta không cần phải giải thoát khỏi việc đi làm, hay khỏi việc thương lo cho người thân. Những cái đó là một phần rất đẹp của đời sống.
Cho nên câu hỏi thật sự không phải là, mình có bận rộn không, có mệt mỏi không. Vì câu trả lời thì chắc chắn rồi, ai cũng bận, ai cũng có lúc mệt. Câu hỏi thật sự nằm sâu hơn một tầng.
Đó là, trong lòng bạn, có điều gì khiến bạn không chỉ là hơi mệt, mà là thật sự dằn vặt, thật sự bất an, thật sự nặng lòng không? Có điều gì mà bạn cứ nghĩ đi nghĩ lại mãi, xua nó đi rồi nó lại quay về, như một vòng tròn không có lối ra? Có cảm giác bế tắc, lạc lõng, có những lúc bạn thấy mình như đang trôi mà không biết đang đi đâu về đâu không?
Nếu có, thì đó, đúng cái đó, mới là thứ cần được giải thoát. Không phải cái mệt của thân, mà là cái nặng của lòng. Không phải sự bận rộn bên ngoài, mà là một nút thắt nào đó bên trong cứ siết lại mãi.
Và bạn biết điều đáng tiếc nhất là gì không. Là phần lớn chúng ta đều mang những nút thắt như thế, nhưng lại không mấy ai chịu nhìn thẳng vào nó. Chúng ta bận quá, hoặc chúng ta sợ. Sợ rằng nhìn vào thì sẽ thấy một điều gì đó mà mình không muốn thấy. Thế là ta lấp nó đi, bằng công việc, bằng chiếc điện thoại, bằng đủ thứ tiếng ồn của cuộc sống. Cái nút thắt vẫn nằm yên đó, âm thầm, và thi thoảng vào một đêm tĩnh lặng, nó lại khẽ nhói lên.
Cho nên việc dũng cảm nhất, mà cũng là bước đầu tiên của cả hành trình này, lại đơn giản đến bất ngờ. Đó là dám dừng lại và nhìn cho rõ. Dám gọi tên cái điều đang làm cho lòng mình nặng.
Vậy nên hôm nay, tôi chưa vội đưa cho bạn một lời giải nào cả. Tôi chỉ xin mời bạn làm một việc rất nhỏ thôi. Một lúc nào đó trong hôm nay, khi bạn có được một khoảng lặng, dù chỉ vài phút, bạn hãy thử nhẹ nhàng hỏi lòng mình rằng, điều gì đang thật sự làm mình nặng lòng nhất. Không phải kể ra một danh sách dài, chỉ một điều thôi, cái điều cứ trở đi trở lại nhiều hơn cả. Bạn không cần phải giải quyết nó ngay. Bạn cũng đừng vội phán xét mình, đừng trách mình sao lại nghĩ thế. Chỉ cần nhìn nó, và gọi đúng tên nó ra ở trong lòng mình thôi cũng được. Giống như khi ở trong một căn phòng tối, việc đầu tiên không phải là dọn dẹp, mà là bật một ngọn đèn lên đã, để thấy đồ đạc đang nằm ở đâu.
Bạn biết không, chỉ riêng cái việc dám gọi tên ấy đã là một sự bắt đầu rồi. Bởi vì chừng nào ta còn chưa biết rõ mình đang vướng ở đâu, thì ta còn chưa thể gỡ. Mà một khi đã nhìn rõ, thì tự khắc con đường phía trước sẽ dần hé mở.
Tôi muốn bạn mang về từ câu chuyện hôm nay một ý nhỏ này. Giải thoát không phải là một điều cao xa dành cho ai đó trên núi cao. Nó không nằm ở một nơi nào khác, một thời điểm nào khác ở tương lai. Nó bắt đầu ngay tại đây, ngay trong cuộc đời rất bình thường của bạn, vào đúng cái khoảnh khắc bạn dám quay vào bên trong và nhìn cho thật thành thật.
Trong những câu chuyện sắp tới, tôi và bạn sẽ cùng nhau đi qua từng nút thắt một. Cái cảm giác sợ một đời trôi qua vô nghĩa. Cái nỗi cô đơn ngay giữa những người mình thương. Cái cảm giác ghen tị mà ta thường giấu kín. Và nhiều điều khác nữa. Chúng ta đi từ từ thôi, từng lớp một. Còn hôm nay, bạn chỉ cần bước bước đầu tiên, là dám đặt cho mình câu hỏi thành thật ấy.
Đó là đôi điều tôi muốn gửi tới bạn hôm nay. Tôi là Cư sĩ Rừng Trúc. Chúc bạn một ngày bình an, và hẹn gặp lại bạn trong câu chuyện kế tiếp.
Cư sĩ Rừng Trúc, ghi chép tại tienich.blog, từ một chiếc điện thoại và nhiều tách cà phê.
* Bài viết được trình bày và diễn đạt bằng AI, dựa trên chất liệu làm việc thực tế của Cư sĩ Rừng Trúc với AI. Nội dung thể hiện quan điểm và kinh nghiệm cá nhân của Cư sĩ Rừng Trúc, không đại diện cho bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào khác.