Xin chào bạn, tôi là Cư sĩ Rừng Trúc. Mời bạn chế sẵn cho mình một tách trà hoặc một ly cà phê, ngồi xuống cho thật thoải mái, rồi cùng tôi chậm lại một chút giữa cuộc đời vội vã này.
Câu chuyện hôm nay cũng là một điều rất riêng, một ý nghĩ vừa nảy ra trong một buổi ngồi một mình, khi tôi tự cho phép mình dừng lại lâu hơn bình thường để nhìn vào chính đời sống của mình. Tôi muốn kể lại với bạn nguyên vẹn, ngay khi nó còn tươi.
Tôi tự đặt cho mình một câu hỏi, và ngồi thật im để theo nó tới cùng. Câu hỏi là, nếu tôi buông hết, buông từng lớp một, thì cuối cùng còn lại gì. Buông cái công việc hiện tại, với tất cả những mong cầu, những tham đắm đi kèm nó. Buông luôn cả cái danh, cái vị trí mà mình đang giữ.
Vậy thì, khi lớp áo ấy cởi ra hết rồi, cái còn lại, hóa ra chỉ đơn giản là ta, đứng trước những người mà ta đang sống cùng. Là người chồng của vợ mình. Là người cha của con mình. Là ta, trong mối quan hệ với những người quanh mình. Câu hỏi tiếp theo tự nó bật ra ngay sau đó, rằng ta đã đối xử với những mối quan hệ ấy như thế nào, trong suốt thời gian mà ta còn khoác lớp áo công việc kia.
Và tôi nhìn thấy một điều ở chính mình mà tôi muốn kể thật với bạn, dù nó không hẳn dễ nghe. Khi có ai đó tốt với tôi, tôi mang cái ơn ấy trong lòng rất lâu, rất nặng, gần như không dứt ra được. Một sự giúp đỡ nhỏ, một lời tử tế đúng lúc, tôi nhớ mãi, và trong lòng luôn có một sự hàm ơn âm thầm.
Nhưng ở chiều ngược lại, khi tôi tốt với ai, làm gì đó cho ai, thì tôi lại không muốn giữ, không mong họ phải đáp lại, cũng không cần họ phải nhớ ơn tôi. Nghe qua thì đây có vẻ là một phẩm chất khá đẹp, một sự không toan tính. Nhưng tôi nhìn kỹ hơn thì thấy có một cái lệch ở đây, và cái lệch ấy đáng để ta dừng lại mà nhìn cho rõ.
Vì sao tôi lại dễ dàng buông cái ơn mình trao cho người, mà lại khó buông cái ơn người trao cho mình. Tôi tự trả lời mình, và câu trả lời là, vì tôi ít khi thật sự có mặt trong những mối quan hệ đó. Phần lớn tâm trí và thời gian của tôi bị hút vào công việc, vào những lo toan của riêng mình, nên mỗi khi có một khoảnh khắc ấm áp thật sự với người khác đến với tôi, nó trở thành một thứ hiếm hoi, một thứ xa xỉ.
Con người mình có một thói lạ, là cái gì hiếm thì mình bám vào rất chặt, giữ rất kỹ, còn cái gì mình cho đi mà không tốn kém gì lắm, thì mình buông rất dễ.
Tôi giữ chặt cái ơn người ta cho mình, vì trong lòng tôi, những khoảnh khắc được người khác quan tâm thật sự là hiếm. Mà nó hiếm, không phải vì người quanh tôi ít yêu thương, mà vì chính tôi ít khi ở đó đủ lâu để nhận ra nó đang diễn ra.
Tôi nhớ ra một hình ảnh rất nhỏ để kể với bạn. Có những buổi sáng mùa thu, cái loại buổi sáng mà mình vẫn thường ao ước, trời mát, nắng nhẹ, không khí trong lành. Vậy mà khi thật sự đang ở giữa một buổi sáng như thế, tôi lại nhanh chóng để tâm trí mình quay về với công việc, với việc này việc kia còn dang dở, và cái buổi sáng quý giá ấy trôi qua ngay dưới mũi mình mà tôi gần như không kịp chạm vào.
Mình khao khát nó khi không có, nhưng khi có rồi thì lại đãng trí ngay tức khắc. Bạn ạ, đây có lẽ là một trong những nghịch lý rất phổ biến của một tâm trí quá bận. Ta cứ ngỡ mình thiếu những điều đẹp trong đời, mà thật ra, đôi khi chúng đang ở ngay đó, chỉ là ta không có mặt để đón nhận.
Từ đó, tôi hiểu thêm một phần vì sao mình cứ mãi cảm thấy hối tiếc, áy náy với người thân, dù ngày nào cũng đang cố làm việc, cũng đang cố mang lại điều tốt cho họ. Vì tôi vẫn ưu tiên giải quyết những việc liên quan tới bản thân mình trước, rồi mới còn gì thì mới dành cho những người quanh mình, mà thường thì chẳng còn lại bao nhiêu, cả về thời gian, cả về tâm trí.
Trong khi thứ mà những người thân của tôi cần, nhiều khi chỉ là sự có mặt trọn vẹn của tôi trong một bữa cơm, một buổi tối ngồi cùng, không phải một điều gì to tát.
Và ở đây, tôi muốn kể thêm với bạn một chuyện tưởng như không liên quan, nhưng hóa ra lại cùng một gốc. Tôi vẫn hay tự nhắc mình dành nửa giờ mỗi ngày để tập thể dục, rồi vẫn cứ gác lại. Tôi hỏi thẳng mình, vì sao lại sợ mất thời gian cho một việc rõ ràng tốt cho thân mình như vậy.
Và câu trả lời hiện ra, cũng vẫn là nỗi sợ quen thuộc kia, sợ rằng khoảng thời gian ấy mình không tạo ra được gì, không có kết quả gì để mà đưa ra, thì mình bị mất giá trị. Tôi cứ mong tập luyện phải mang lại một kết quả nào đó thấy được ngay, trong khi tôi vẫn hiểu rất rõ trong đầu mình, rằng cái hạnh phúc của việc chăm sóc thân thể, nó không nằm ở đích đến, mà nằm ngay trong từng buổi tập, từng bước đi, từng hơi thở khi vận động.
Nói cách khác, chính cái việc mình chịu bước ra và tập luyện, ngay lúc đang làm, đã là kết quả rồi, chứ không phải một cái gì còn phải chờ ở phía sau nó.
Tôi thấy hai câu chuyện này, chuyện ơn nghĩa với người thân và chuyện ngại tập thể dục, thật ra đang cùng nói về một điều. Cả hai đều cho thấy tôi có một thói quen đo mọi thứ bằng kết quả và sự công nhận, đến mức bỏ lỡ chính cái đang diễn ra ngay trước mắt, dù đó là một người đang ngồi cạnh mình, hay là cơ thể mình đang cần được cử động mỗi ngày.
Buông, hóa ra không phải là buông bỏ những người mình yêu thương, cũng không phải buông bỏ việc chăm sóc bản thân. Buông chỉ là buông cái đòi hỏi rằng mọi việc mình làm phải sinh ra một kết quả nhìn thấy được ngay, để mình còn có mặt, có mặt thật, ngay trong lúc đang sống, đang ở cùng người thân, đang vận động cơ thể mình, mà không phải đợi tới lúc xong việc mới cho phép mình cảm nhận.
Tôi cũng muốn nói thêm một điều, để bạn đừng hiểu lầm rằng đây là một lời trách mình hay trách ai. Việc làm hết trách nhiệm, làm cho tròn phận sự, hoàn toàn không có gì sai. Cái tôi đang nhìn lại chỉ là cái tâm đi kèm với việc làm đó. Làm mà không mong cầu thành tựu, làm mà không chờ được khen, được tôn vinh, thì tự nhiên tâm mình nhẹ hẳn, và cũng không còn phải so đo, ganh đua với ai nữa. Còn nếu làm gì cũng chỉ chăm chăm để được ngợi ca, thì dù có làm được bao nhiêu việc lớn, lòng mình cũng khó mà yên.
Nếu hôm nay bạn cũng đang thấy mình mắc nợ một ai đó trong lòng, hoặc cứ hoãn lại một việc tốt cho chính mình vì thấy nó chưa ra được kết quả gì, tôi mời bạn thử làm một việc rất nhỏ. Chọn một người đang ở gần bạn nhất lúc này, và có mặt với họ trọn vẹn trong đúng năm phút tới, không nghĩ tới việc gì khác. Hoặc chọn một việc nhỏ cho chính cơ thể mình, và làm nó, chỉ để làm, không cần chờ nó dẫn tới đâu.
Đó là đôi điều tôi muốn gửi tới bạn hôm nay. Tôi là Cư sĩ Rừng Trúc. Chúc bạn một ngày bình an, và hẹn gặp lại bạn trong câu chuyện kế tiếp.
Bài viết nằm trong loạt ghi chép riêng của Cư sĩ Rừng Trúc trên tienich.blog.
* Bài viết được trình bày và diễn đạt bằng AI, dựa trên chất liệu làm việc thực tế của Cư sĩ Rừng Trúc với AI. Nội dung thể hiện quan điểm và kinh nghiệm cá nhân của Cư sĩ Rừng Trúc, không đại diện cho bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào khác.